Musawah bahas kesaksamaan wanita

ARKIB : 24/02/2009

Oleh DIYANA ROSE KAMALLUDEEN

Sidang pleno selepas pelancaran Musawah oleh Prof.Yakin Erturk selaku wakil khas Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu Keganasan Terhadap Wanita.

Isu mengenai hak wanita diperdebatkan secara meluas di seluruh dunia lebih-lebih lagi dalam era globalisasi ini apabila kesaksamaan hak kaum hawa diangkat sama pentingnya dengan hak asasi manusia.

Di kebanyakan negara membangun termasuk Malaysia, berlaku perubahan positif yang memperkasakan peranan wanita. Dan, kaum lelaki turut mengiktiraf kedudukan mereka di peringkat atasan tidak ketinggalan dalam lapangan politik.

Namun, pada masa sama masih terdapat halangan dan kelemahan apabila menyentuh bab status, kedudukan serta hak seorang wanita Islam yang secara realitinya kini merupakan pencari nafkah dan pelindung keluarga.

Pelapor Khas Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) mengenai Keganasan Terhadap Wanita, Prof. Yakin Erturk berkata, budaya dan agama tidak seharusnya disalah guna demi 'menghalalkan' penindasan terhadap wanita Islam.

Katanya, kesaksamaan dalam keluarga boleh dicapai menerusi rangka kerja yang konsisten dengan ajaran Islam, prinsip hak asasi manusia universal, jaminan hak asasi dan realiti kehidupan yang dijalani golongan lelaki serta wanita moden.

"Undang-undang dan amalan Islam harus mencerminkan keadilan iaitu objektif Syariah yang tidak boleh dinafikan.

"Ia perlu mendukung kesaksamaan yang merupakan bahagian paling penting dalam pemahaman keadilan masa kini.

"Perubahan boleh dilakukan mengikut realiti kehidupan yang berubah dari masa ke semasa, tempat dan tanggapan kontemporari keadilan,'' jelas beliau.

Sementara itu, Pengarah Projek Musawah, Zainah Anwar menjelaskan, tanggapan mengenai wanita Islam sering ditindas, diskriminasi, dikunci mulut dan menjadi mangsa sama ada di dalam atau luar negara Islam perlu diperbetulkan menerusi usahasama berterusan.

Bagaimanapun sebagai aktivis, pihaknya sering berdepan halangan dan harus berani meluahkan pendapatan berlandaskan kebenaran bagi memperjuangkan kesaksamaan hak bagi wanita Islam tanpa mengira latar belakang etnik.

Jelas beliau, Musawah menyedari sistem kompleks sesebuah keluarga Islam dan kepelbagaian pengalaman masing-masing, namun hanya kesaksamaan dapat menjamin keadilan untuk semua pihak.

Justeru, amat penting semua pihak termasuk kerajaan, pemimpin politik dan agama serta institusi antarabangsa bekerjasama demi mencapai kesaksamaan, tiada diskriminasi, keadilan dan kehormatan sebagai asas perhubungan sesama insan.

Juga, hubungan perkahwinan dan kekeluargaan berasaskan prinsip kesaksamaan serta keadilan. Oleh itu, sejak berdekad lamanya aktivis wanita Islam dari segenap pelosok dunia termasuk komuniti minoriti bergabung tenaga bagi mendesak reformasi undang-undang bagi mengiktiraf kesaksamaan hak lelaki dan wanita.

Mendapat tentanga

"Perubahan (undang-undang) memang perkara yang sukar malah kami mendapat tentangan daripada pelbagai pihak mempergunakan agama serta undang-undang patriarki bagi mencapai objektif mereka,'' ujarnya.

Persidangan Global Musawah Mengenai Tuntutan Kesaksamaan dan Keadilan dalam Keluarga Islam (Musawah atau kesaksamaan dalam Bahasa Arab) bermula 13 hingga 17 Februari lalu.

Dilancarkan oleh Penasihat Perdana Menteri, Datuk Seri Shahrizat Abdul Jalil pada Sabtu lalu, Musawah dihadiri lebih 250 peserta termasuk aktivis, sarjana, penggubal polisi, ahli Parlimen, usahawan dan golongan profesional dari 47 buah negara.

Selain Zainah, Jawatankuasa Perancang Musawah terdiri daripada Rabea Naciri dari Morocco, Asma'u Joda (Nigeria); Zainah Anwar, Prof. Yakin Ertürk, Ziba Mir-Hosseini (Iran/United Kingdom) dan Kamala Chandrakirana (Indonesia).

Diadakan buat julung kalinya di Kuala Lumpur, Musawah bertujuan mengumpulkan para sarjana dan aktivis dalam rangka kerja holistik bagi memperjuangkan kesaksamaan wanita Islam dari segi perundangan, keluarga dan komuniti.

Musawah dibina selepas berdekad usaha memperbaharui undang-undang keluarga Islam yang didakwa mendiskriminasi wanita dan menentang pindaan regresif atas desakan kumpulan konservatif dalam masyarakat.

Objektif persidangan global selama lima hari itu adalah:

- Memperkasakan wanita dan suara menuntut kesaksamaan dan keadilan dalam keluarga di peringkat kebangsaan, serantau dan antarabangsa.

- Membangunkan analisis dan strategi yang menyatukan biasiswa serta pengalaman berhubung jurisprudens Islam, prinsip hak asasi manusia, jaminan hak asasi dan realiti keluarga hari ini.

- Menyediakan para penyokong dengan bantuan fizikal dan sumber termasuk rangka kerja tindakan.

- Mengangkat kejelasan inisiatif menyokong kesaksamaan dan keadilan dalam keluarga Islam.

Jelas Zainah, persepsi konservatif segelintir pihak juga mengekang kebebasan wanita Islam sebagai isteri dan anak serta memberikan undang-undang juga polisi yang memasungkan golongan berkenaan sebagai masyarakat dan Muslim kelas kedua.

Dalam pada itu, Pengarah Eksekutif Majlis Wanita Islam Kanada (CCMW), Alia Hogben berkata, sekitar 2003, sebuah organisasi digelar Islamic Institute of Civil Justice (Institut Keadilan Sivil Islam) ditubuhkan di Ontario sebagai badan penimbang tara bagi komuniti Islam.

Ia ditubuhkan untuk menggunakan prinsip undang-undang Islam untuk mengendalikan hal keluarga dan pewarisan harta untuk kegunaan umat Islam berbanding mahkamah sekular untuk menyelesaikan masalah.

Menurut beliau, CCMW membantah perlaksanaannya kerana ia dilihat tidak menganggap wanita setaraf dengan lelaki oleh itu tidak mampu berlaku adil dalam isu berkaitan penceraian, penjagaan anak atau pembahagian harta.

"Kami lebih rela memilih undang-undang yang sama rata untuk semua tanpa mengira latar belakang agama, bangsa, etnik, budaya dan penggunaan undang-undang Syariah di Kanada boleh mendatangkan kesan negatif apabila tidak mempunyai asas prinsip kesaksamaan terhadap wanita.

"Setelah melakukan kajian dengan bantuan para sarjana, golongan akademik dan pakar agama di seluruh dunia di mana undang-undang keluarga Islam Syariah diamalkan kami dapati ia tidak sesuai diamalkan di Kanada,'' katanya.

Perjuangan gender hapuskan diskriminasi

ARKIB : 22/02/2009

Oleh RABIATUL ADAWIYAH KOH ABDULLAH
adawiyah.koh@utusan.com.my

Zainah Anwar

BENARKAH berlakunya diskriminasi wanita kerana wujudnya undang-undang keluarga Islam yang sedia ada? Perlukah perubahan bagi memastikan wanita tidak lagi menjadi mangsa keadaan atau ditindas kerana halangan budaya dan agama?

Pengarah Projek Pergerakan Global Bagi Kesamaan dan Keadilan Dalam Keluarga Islam (Musawah), Zainah Anwar mengakui tindakan mengubah undang-undang bukan sesuatu yang mudah dilakukan, malah tentangan pasti datang bagi menggagalkan usaha itu termasuk daripada pihak berkaitan khususnya pemimpin agama.

Zainah menerangkan, undang-undang yang dibuat atas perintah Islam tidak boleh berunsur tidak adil dan mendiskriminasi sebab keadilan dan kesaksamaan adalah terkandung dalam agama. Tambahan lagi, peranan dan status wanita telah ditetapkan oleh angkatan konservatif dalam Islam.

"Mereka mendefinisikan makna perkataan Islam, cara menjadi seorang Islam, cara menjadi wanita, isteri dan anak perempuan Islam yang baik dan kemudian membuat undang-undang dan dasar yang membelenggu wanita sebagai orang Islam kelas kedua dan warganegara kelas kedua," katanya ketika dalam ucapan persidangan Musawah yang diadakan selama empat hari di Hotel Prince, Kuala Lumpur.

"Biasanya, apabila wanita Islam mahu menuntut keadilan atau inginkan perubahan undang-undang, mereka akan dimaklumkan bahawa ini semua adalah undang-undang Tuhan yang tidak boleh ditukar atau dibincangkan langsung.

Wanita yang mempersoalkan, mencabar atau mahukan perubahan kerana ketidakadilan itu akan dilihat sebagai individu yang menentang syariah atau lemah iman.

"Paling tidak pun, wanita itu akan dikatakan bersikap anti-Islam, kebaratan atau akidahnya jauh menyimpang, malah laporan akan dibuat kepada polis atau pertubuhan agama supaya kita ditangkap dan pertubuhan kita diharamkan kerana dikatakan menghina Islam," jelasnya.

Walaupun setiap masyarakat mempunyai latar belakang dan budaya yang berbeza, matlamat kita adalah sama, malah kita perlu mengetahui apa yang dibolehkan dalam Islam dan apa yang sebenarnya dilarang.

Zainah berkata, penganjuran Musawah tepat pada masanya kerana rangkaian wanita Islam antarabangsa perlu diwujudkan untuk memperjuangkan usaha supaya perubahan undang-undang dapat dilakukan.

Jika wanita mahukan perubahan mendalam berlaku dalam usaha mencapai hak kesaksamaan wanita dan keadilan dalam Islam, wanita mestilah mencipta institusi baru dan menuntut identiti agama mereka untuk diri mereka sendiri.

"Perubahan datang dari mereka yang menulis jalan cerita dan aktivis seperti kitalah yang mempengaruhi mereka di lapangan," kata Daisy Khan daripada Inisiatif Islam Wanita dalam Ketuhanan dan Kesaksamaan (WISE).

Khan juga berkata, jumlah yang besar menimbulkan kekuatan dan 750 juta wanita Islam di dunia iaitu satu per enam daripada penduduk dunia. Ini boleh memastikan supaya fokus terus tertumpu kepada isu-isu menekan. dia juga percaya bahawa satu kebangkitan semula agama oleh wanita sedang berlangsung, di mana semakin ramai wanita mendefinisikan diri mereka melalui agama.

Sementara itu, penceramah bersama Zarina Azizi daripada Wanita di bawah Naungan Undang-undang Islam (WLMUL) mempersoalkan jurang yang wujud antara kewangan Islam iaitu yang kaya dengan tafsiran dan menikmati interaksi yang dinamik antara fiqh dan pasaran kewangan dan cara undang-undang Islam dianggap kekal dan abadi apabila ia melibatkan wanita.

Zarina bukan hanya bimbang kesan undang-undang terhadap wanita Islam tetapi juga terhadap wanita bukan Islam.

"Interaksi undang-undang Islam membawa kesan terhadap kedua-dua orang Islam dan bukan Islam. Apabila sudah menjadi dasar awam, ia harus dibuka untuk perbahasan awam dan mereka yang terjejas seharusnya diberi hak untuk menyoal dan membincang undang-undang berkenaan."

Kita mengaitkan kumpulan-kumpulan setempat, serantau dan antarabangsa, wanita yang tinggal dimana islam adalah agama rasmi negara atau masyarakat yang diperintah oleh undang-undang agama dan mereka yang mengkategorikan diri mereka sebagai orang Islam.

"Menumpu perhatian kepada pemindaan prosedur, terutamanya adalah strategi yang berguna apabila suasana politik tidak membolehkan pembaharuan perundangan yang bermakna," jelas Cassandra Balchin daripada Jaringan Wanita Muslim yang berpangkalan di United Kingdom.

Balchin berkata, walaupun terdapat undang-undang dianggap sebagai melindungi wanita, sebenarnya sistem perundangan yang meneruskan diskriminasi negatif.

"Banyak daripada isu-isu sosial tidak semestinya mempunyai penyelesaian undang-undang. Ini bukannya soal pembaharuan tetapi sebaliknya merupakan persoalan mengubah sikap dan pemikiran," katanya.

Jika usaha untuk memperbaharui undang-undang kelihatan seperti tidak berjaya, mungkin mereka berjaya dari segi lain seperti menggabungkan wanita ke arah matlamat bersama dan meningkatkan kesedaran awam.

Sebab itu, Sisters In Islam (SIS) mengusulkan idea ini dan menjemput aktivis bekerjasama membincangkan perkara itu supaya ian dapat dilakukan di negara mereka. SIS mengambil contoh kejayaan mewujudkan undang-undang keganasan rumah tangga sebagai satu kesalahan jenayah di lebih 100 negara walaupun mengambil masa 25 tahun dan mungkin dalam tempoh 10 tahun lagi,

25 negara Islam boleh mencontohi Turki dan Maghribi yang mempunyai undang-undang mengiktiraf perkahwinan sebagai hubungan yang memberi hak sama rata kepada suami dan isteri dalam hal rumah tangga, perceraian danpenjagaan anak.

Oleh itu, hasil daripada kertas kerja yang dibincangkan sepanjang persidangan ini, Musawah akan terus melaungkan kesaksamaan yang dituntut sebagai hak asasi wanita.

Pemimpin lemah punca fahaman Islam liberal tersebar

oleh: Wajdi Mayusoh

Pengarah Pusat Kajian Modeniti dan Masyarakat Madani (CESMACS), Dr Muhammad Nur Manuty berkata, gerakan Islam liberal sebenarnya lebih bahaya berbanding orientalis kerana ia disebarkan orang Islam sendiri.

“Mereka sebenarnya golongan yang telah pun murtad tapi masih mengaku sebagai Islam. Penyebaran idea Islam liberal ini sebenarnya merupakan agenda Barat untuk merosakkan akidah umat Islam dan memurtadkan mereka dengan cara yang cukup halus dan terancang,” katanya di Wacana Hijratul Rasul di sini, baru-baru ini.

Beliau berkata, idea Islam liberal mula menular dalam negara akibat longgarnya undang-undang berkaitan menjaga kepentingan umat Islam. Menurutnya juga sejak akhir-akhir ini kumpulan tersebut berani bersuara dan mengeluarkan pandangan mempertikaikan undang-undang Islam.


“Malah ada yang secara terbuka berani mengkritik fatwa yang dikeluarkan oleh Majlis Fatwa Kebangsaan. Keberanian mereka dalam mencampuri hal-hal berkaitan syariat Islam menunjukkan pemimpin negara hari ini begitu lemah,” ujarnya.

Wacana itu anjuran bersama antara Muafakat NGO Kelantan dan Majlis Perbandaran Kota Bharu Bandar Raya Islam (MPKB-BRI). Kata Dr Muhammad idea Islam liberal sebenarnya telah memberikan implikasi yang cukup merbahaya terhadap umat Islam sehingga boleh mewujudkan perpecahan yang semakin parah.

Beliau berkata, pemikiran Islam liberal juga membuka ruang kepada orang bukan Islam untuk mencampuri perkara akidah dan syariat. Ini dapat dilihat dalam kes Muhammad Abdullah atau Moorthy,” katanya.

Selain itu, tambahnya lahirnya fahaman pluralisme agama-agama telah menyebabkan berlaku kecenderungan di kalangan pihak tertentu dalam kelas menengah Melayu mengambil pendirian liberal dalam hal berkaitan akidah dan syariat.


Katanya, hasil idea Islam liberal juga telah melahirkan gerakan feminisme atau gender di negara-negara Islam sekarang. Mereka antaranya Astora Jabat dan kumpulan menggelarkan diri sebagai Sister In Islam.

“Namun malangnya mereka diberi tempat oleh kerajaan untuk melontarkan idea dan pandangan sesat,” kata beliau. Oleh itu bagi menyelamatkan akidah golongan muda masa kini, beliau menyarankan semua pihak mesti berperanan dan mengambil bahagia bagi memberi kefahaman tentang Islam sebenar.

Beliau juga berharap NGO Islam supaya bersatu mengembeling tenaga untuk berdepan dan berhujah dengan kumpulan Islam liberal.
- /mj

Kerajaan serius tangani pemikiran Islam Liberal

ARKIB : 24/08/2008

Oleh SITI MAISARAH SHEIKH ABDUL RAHIM

BANGI 23 Ogos - Kerajaan akan memastikan penguatkuasaan fatwa pengharaman Islam Liberal dilaksanakan dengan serius agar umat Islam negara ini tidak terpengaruh dengan fahaman dan ideologinya.

Menteri di Jabatan Perdana Menteri, Datuk Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi berkata, penguatkuasaan tersebut memerlukan kerjasama daripada kerajaan negeri termasuk badan-badan bukan kerajaan (NGO) untuk memberi maklumat mengenai golongan pemikiran tersebut yang boleh menjejaskan keselamatan negara.

Katanya, antara peruntukan undang-undang yang boleh digunakan dalam penguatkuasaan itu ialah Enakmen Pentadbiran Hal Ehwal Agama Islam 1986 dan Enakmen Tatacara Jenayah Syariah 2004.

''Enakmen tersebut memberi kuasa menangkap dalam kes jenayah syariah seperti ajaran sesat dan kumpulan bertopeng agama yang boleh menjejaskan ketenteraman negara.

''Kita akan cuba berbincang dan mendapatkan kerjasama daripada NGO dan agensi kerajaan lain seperti Kementerian Dalam Negeri (KDN) dan Polis Diraja Malaysia (PDRM) setelah fatwa tersebut dikuatkuasakan," katanya.

Beliau berucap merasmikan Seminar Pemikiran Islam Peringkat Kebangsaan anjuran Persatuan Ulama Malaysia (PUM) dan Yayasan Dakwah Islamiah Malaysia (Yadim), di sini hari ini.

Teks ucapan beliau dibacakan oleh Timbalan Ketua Pengarah Bahagian Pengurusan, Jabatan Kemajuan Agama Islam (Jakim), Somali Ahmad.

Dalam pada itu, Ahmad Zahid turut menggesa semua pihak menyalurkan maklumat berhubung kegiatan kumpulan pemikiran itu yang didapati bergerak secara terang-terangan melalui saluran media komunikasi dan menjadikan golongan anak-anak muda sebagai sasaran.

''Golongan pemikiran Islam Liberal ini berpegang kepada pegangan sekularisme dan pluralisme iaitu menganggap semua agama adalah sama, selain pegangan feminisme yang berpendapat semua lelaki dan wanita perlu dilayan secara sama dalam semua hukum syarak.

''Gerakan ini sangat bahaya. Oleh itu, bahan-bahan bacaan berhubung Islam Liberal harus dikawal agar ia tidak tersebar luas di pasaran dan segala aktiviti mereka harus disekat," katanya.